Zrównoważony rozwój i nowoczesna edukacja

Edukacja pozwala nam zrozumieć siebie, bliskie nam osoby oraz relacje z dalszym otoczeniem. Wiąże się z nabywaniem i przekazywaniem wiedzy, umiejętności oraz wartości. Wybierając rodzaj edukacji, którą chcemy propagować, decydujemy o rodzaju kultury, którą będziemy przekazywać: czy ma to być droga utrwalająca kulturę dominacji i przemocy, czy wzbogacająca życie kultura partnerstwa i pokoju?

Możesz zasłonić oczy i udawać, że cię nie ma - tak robią małe dzieci. Nawet one jednak dość szybko przekonują się, że nie jest to skuteczna metoda na oddzielenie się od otoczenia - ani nie stajesz się niewidzialny, ani nie przestajesz być częścią otaczającego świata. To, co robisz wpływa na otoczenie, ono zaś nieustannie wpływa na ciebie domagając się dokonywania wyborów w najdrobniejszych nawet sprawach. Co wspieram moimi działaniami? Czemu się sprzeciwiam? Jak moje decyzje wpłyną na dalszy bieg wydarzeń? Zawsze mogę zamknąć oczy i udawać, że mnie nie ma. Wtedy decydować będą inni… Nasze życie toczy się w określonej przestrzeni i czasie. U progu XXI wieku znaleźliśmy się w sytuacji, która charakteryzuje się niezwykłym przyspieszeniem procesów rozwoju. Zmiany następują błyskawicznie dając świadectwo prawdzie, że nic nie jest stałe ani niezmienne.

Jesteśmy świadkami skutków tych zmian.
Jedna piąta ludzkości żyje w krajach uprzemysłowionych, o nadmiernie wysokim, powodującym zanieczyszczenie środowiska poziomie produkcji i konsumpcji. Pozostałe cztery piąte, to mieszkańcy krajów rozwijających się, w większości żyjący w ubóstwie, intensywnie eksploatujący zasoby naturalne, aby zapewnić sobie środki utrzymania. Prowadzi to do stopniowego niszczenia ekosystemu Ziemi, w którym coraz dramatyczniej ujawniają się ograniczenia wszelkich zasobów: słodkiej wody, oceanów, ziem uprawnych, wolnej przestrzeni...

Jednostronny rozwój uwzględniający jedynie wąski punkt widzenia powoduje kryzysy i konflikty, których jesteśmy świadkami, nawarstwienie problemów społecznych i środowiskowych. Wpływa na obraz świata, w którym żyjemy. Manifestuje się napięciem w relacjach z bliższym i dalszym otoczeniem. Coraz trudniej zamykać oczy na fakt, że wszyscy jesteśmy częścią tego świata, nawzajem od siebie zależymy, wszyscy potrzebujemy nowych rozwiązań, nowych sposobów funkcjonowania. Tylko nadzieja na pogodzenie ładów ekologicznego, ekonomicznego oraz społecznego staje się nadzieją na pozytywną zmianę stanu rzeczy.

Jako jedyny racjonalny i wart propagowania model rozwoju cywilizacji jawi się obecnie idea rozwoju zrównoważonego - założenie stałego postępu gospodarczego i społecznego zharmonizowanego ze środowiskiem naturalnym. By stało się to możliwe, niezbędna jest nasza zmiana sposobu myślenia o świecie i umiejętności funkcjonowania w tym świecie poprzez dokonywanie świadomych wyborów. Nie chodzi o to, by dokonywać zmian na poziomie globalnym. To, co możemy zrobić dla siebie i świata jednocześnie, to wprowadzać harmonię w swoim najbliższym otoczeniu - rodzinie, szkole, pracy, miejscu zamieszkania… Co wspieram moimi działaniami? Czemu się sprzeciwiam? Jak moje decyzje wpłyną na dalszy bieg wydarzeń? Zawsze mogę zamknąć oczy i udawać, że mnie nie ma. Wtedy decydować będą inni…

Kluczem do poprawy jakości życia w wymiarze jednostkowym i globalnym jest wspieranie jakości kształcenia i rozwoju ludzi tak, by sposób realizowania ich ważnych potrzeb pozostawał w harmonii ze środowiskiem społecznym, przyrodniczym, kulturowym i gospodarczym. Edukacja, która ma sprostać takim wymaganiom, nie może opierać się jedynie na biernym przyswajaniu odgórnie określonych treści i kształtowaniu pożądanych postaw - musi stać się nieustannym dialogiem, wymianą respektującą wartości wszystkich uczestników procesu.

Celem nowoczesnej edukacji jest zapewnienie każdemu człowiekowi możliwości kształcenia zgodnego z jego zdolnościami oraz uwrażliwienie w procesie kształcenia na wartości, bez których niemożliwy byłby dalszy rozwój oparty na respektowaniu godności ludzkiej, poszanowaniu różnorodności, ochrony środowiska naturalnego i zasobów naszej planety. Edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju zwiększa wrażliwość ludzi i zachęca ich do zaangażowania się w proces poszukiwania rozwiązań dotyczących problemów środowiska i rozwoju. Zachęca do zasmakowania w jakości życia, które może z poziomu egzystencji wznieść się na wyżyny sztuki - dzięki poczuciu spełnienia w wielu dziedzinach. Ideą edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju jest dążenie do osiągnięcia równowagi pomiędzy społecznym i ekonomicznym dobrem oraz kulturą, tradycją i ochroną zasobów naturalnych Ziemi.

Poszukiwanie harmonii pomiędzy rożnymi aspektami ludzkiego działania to proces, który może stać się satysfakcjonującą przygodą naszego życia, jeśli tylko zechcemy wziąć za nie odpowiedzialność i korzystać z dostępnej wiedzy m.in. na temat sposobów komunikacji, budowania relacji, odkrywania własnego potencjału umysłowego i duchowego. Tak więc: co wspieram moimi działaniami? Czemu się sprzeciwiam? Jak moje decyzje wpłyną na dalszy bieg wydarzeń? Zawsze mogę zamknąć oczy i udawać, że mnie nie ma. Wtedy decydować będą inni…